БАТЫС ТҮРКМЕНІСТАНДАҒЫ ДЕФЛЯЦИЯЛЫҚ ПРОЦЕСТЕРДІҢ ДАМУ ҚАРҚЫМЫНА ҚҰМДАРДЫҢ ЛИТОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ГРАНУЛОМЕТРИЯЛЫҚ ҚҰРАМЫНЫҢ ӘСЕРІ

Main Article Content

Сұлтан Вейсов
Ғапуржан Хамраев

Аңдатпа

Далалық зерттеулердің негізінде Батыс Түркіменстан аумағында ұзақ мерзімді жел жағдайларының әсерімен құмдардан литологиялық және гранулометриялық құрамына дефляциялық процестердің тәуелділігі мен белсендіру мәселелері анықталды. Сонымен қатар, қатты желдің әсерінен құмдар әртүрлі дәрежеде соғу, тасымалдау және жиналу процестеріне ұшырайды. Дефляциялық процестердің дамуының осы ерекшеліктерін білу эолдық рельефтің шағылды пішіндерінде әртүрлі типтегі инженерлік объектілерді дұрыс орналастыруға және оларды құмның жылжуы мен үрлеуінен қорғаудың тиімді әдістерін жасауға мүмкіндік береді.

Article Details

Бөлім
Земельные ресурсы, ландшафтоведение и рациональное природопользование
##submission.authorBiographies##

##submission.authorWithAffiliation##

Г.ғ.к., Ұлттық институтының жетекші ғылыми қызметкері (Ұлттық шөлдер, флора және жабайы табиғат институты Ауыл шаруашылығы және қоршаған ортаны қорғау министрлігі, Ашхабад, Түрікменстан; wsultan@mail.ru)

##submission.authorWithAffiliation##

Г.ғ.к., гидрометерология кафедрасының меңгерушісі (Магтымгулы атындағы Түркмен мемлекеттік университеті, Ашхабад, Түрікменстан; gapur2013@mail.ru)

##submission.citations##

Бабаев А. Г. Проблемы освоения пустынь. – Ашхабад: Ылым, 1995. – 340 с.

Бабаев А. Г. Проблемы пустынь и опустынивания. – Ашхабад: Туркменская государственная издательская служба, 2012. – 408 с.

Вейсов С. К., Хамраев Г. О., Акыниязов А. Д. Динамика барханного рельефа Западного Туркменистана // Проблемы пустынь и опустынивания. – Ашхабад, 2008. – № 4. – С. 16-19.

Вейсов С. К., Курбанов О. Р., Хамраев Г. О., Акыниязов А. Д. Эоловые равнинные ландшафты Каракумов // Проблемы освоения пустынь. – 2009. – № 1-2. – С. 18-23.

Иванов А. П. Формирование профилей эоловых форм рельефа песчаных пустынь. – Ашхабад: Ылым, 1989. – 67 с.

Иванов А. П. Физические основы дефляции песков пустынь. – Ашхабад: Ылым, 1972. – 112 с.

Леваднюк А. Т. Инженерно-геоморфологический анализ равнинных территорий. – Кишинев: Штиинца, 1983. – 254 с.

Фадеев П. И. Об интерпретации данных гранулометрического состава песков // Лабораторные методы исследования физико-механических свойств горных пород в инженерно-геологических целях. − Ленинград, 1963. – С. 38-45.

Чередниченко В. П., Дарымов В. Я. Геоморфологические основы индустриального освоения песчаных пустынь Туркменистана. – Ашхабад: Ылым, 1985. – 152 с.

Дрегне Х. Э. Почвы засушливых регионов // Развитие почвоведения, 6. − Амстердам – Оксфорд – Нью-Йорк: Издательство Elsevier, 1976. − 237 с.

Экхолм Э. П. Опустынивание: мировая проблема //Ambio 4(4). – 1975. − С.137-145.