ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАННЫҢ РИДДЕР ҚАЛАСЫ КІШІ ӨЗЕНДЕРДІҢ ХИМИЯЛЫҚ СИПАТТАМАСЫ
Main Article Content
Аңдатпа
Шығыс Қазақстанда металлургия өнеркәсібінің орталықтары мен трансшекаралық Ертіс өзенінің ірі сағалары орналасқан. Зерттеу үшін Риддер қаласының маңында орналасқан үш өзен алынды, олар: Журавлиха, Тихая және Филипповка. 2023-2024 жылдардағы осы өзендерге салыстырмалы сипаттама берілді, олардың арналары бойындағы өзендер суының химиялық, атап айтқанда: қышқылдық, қаттылық, кальций иондарының концентрациясы, гидрокарбонат, хлорид- және сульфат иондары, сондай-ақ жалпы минералдану құрамына зерттелді. Зерттелген өзендердің сулары класына жатады (О.А. Алекин жіктемесі бойынша) және Қазақстан заңнамасында белгіленген ШРК-дан аспайды және US EPA ұсынған мәндер шегінде орналасқан. Ерекшелетіні Филипповка өзені, онда 2023 жылы ШРК-дан асатын қаттылық байқалды. Бұл, алдында болған техногендік апатқа байланысты.
Article Details
##submission.citations##
Aidarkhanova A. et al. Assessment of the radionuclide and chemical composition of the Irtysh River water at the Republic of Kazakhstan territory // RSC Adv. – 2024. – Вып. 36. – С. 26208-26218. DOI: 10.1039/d4ra02557a
Департамент статистики населения Численность населения Республики Казахстан по полу и типу местности (на 1 января 2024г.) [Электрон. ресурс]. – 2024. – URL: https://stat.gov.kz/ru/industries/social-statistics/demography/publications/117680/ (дата обращения: 03.07.2025).
СП «Вектор» Программа управления отходами Риддерского металлургического комплекса ТОО «Казцинк» на 2022-2028 годы [Электрон. ресурс]. – 2022. – URL: https://ecoportal.kz/Public/PubHearings/LoadFile/32379 (дата обращения: 03.07.2025).
О принятых мерах по ликвидации последствий аварийного порыва трубопровода хвостового хранилища Риддерского горно-обогатительного комплекса ТОО «Казцинк» в Восточно-Казахстанской области [Электрон. ресурс]. – 2023. – URL: https://www.gov.kz/memleket/entities/cerc/press/news/details/614676?lang=ru&ysclid=memgrubz1w43550889 (дата обращения: 22.08.2025).
ГОСТ 31861-2012 «Вода. Общие требования к отбору проб». – М.: Стандартинформ, 2019. – 36 с.
ГОСТ 26449.1-85. Установки дистилляционные опреснительные стационарные. Методы анализа соленых вод. – М.: Издво стандартов, 2003. – С. 57101.
Jupyter Foundation About Us Project Jupyter’s origins and governance [Электрон. ресурс]. – 2025. – URL: https://jupyter.org/about (дата обращения: 03.07.2025).
Hunter J. D. Matplotlib: A 2D Graphics Environment // Computing in Science & Engineering – 2007. – V. 9. – P. 90-95. DOI: 10.1109/MCSE.2007.55.
Правовая информационная служба МЮ РК Закон «Об утверждении Гигиенических нормативов показателей безопасности хозяйственно-питьевого и культурно-бытового водопользования». Приказ министра здравоохранения Республики Казахстан от 24 ноября 2022 года, № ҚР ДСМ-138 [Электрон. ресурс]. – 2022. – URL: https://adilet.zan.kz/rus/docs/V2200030713 (дата обращения: 03.07.2025).
Allan J. David, Castillo María M., Krista A. Capps Stream Ecology Structure and Function of Running Waters. – Хам: Springer Nature Switzerland AG, 2021. – 494 Р. https://doi.org/10.1007/978-3-030-61286-3.
Allan J. David, Castillo María M., Krista A. Capps Stream Ecology Structure and Function of Running Waters. – Хам: Springer Nature Switzerland AG, 2021. – Р. 79. Тable 4.2 https://doi.org/10.1007/978-3-030-61286-3
United States Environmental Protection Agency Secondary Drinking Water Standards: Guidance for Nuisance Chemicals [Электрон. ресурс]. – 2025. – URL: https://www.epa.gov/sdwa/secondary-drinking-water-standards-guidance-nuisance-chemicals#table-of-secondary (дата обращения: 03.07.2025).
Романова С. М., Крупа Е. Г., Серикова А. С., Алексеев С. Н. Современная гидрохимическая характеристика водных объектов казахстанской части бассейна р. Ертис // Гидрометеорология и экология. – 2024. – Вып. 1. – С. 121-132. DOI: 10.54668/2789-6323-2024-112-1-121-132.
Овчинников А. М. Общая гидрогеология: учебник – М.: Государственное научно-техническое издательство литературы по геологии и охране недр, 1955. – 382 с.
Алекин О. А. Основы гидрохимии – Ленинград: Гидрометеорологическое издательство, 1953. – 296 с.