ЖЕР РЕСУРСТАРЫН ТИІМДІ БАСҚАРУ ЖЕРДІ ТОЗУҒАН ЖӘНЕ ЖЕРДІ ЭКОЛОГИЯЛЫҚ-ЭКОНОМИКАЛЫҚ БАҒА БЕРУ ҮШІН ОЛАРДЫ ҰТЫМДЫ ЖӘНЕ ОРНЫҚТЫ ПАЙДАЛАНУДЫ ОҢТАЙЛАНДЫРУ
Article Sidebar
Main Article Content
Аңдатпа
Мақалада жердің тозуынан және суарудан тиімді пайдалану үшін тиімді жер ресурстарын басқару бойынша деректер берілген және жел эрозиясы, жердің тозу проблемалары, сондай-ақ олардың эрозия процестерінің механизмін және жердің тозуының алдын алу жолдарын зерттеуге арналған теориялық-әдістемелік және ғылыми-практикалық ұсыныстар берілген. Қазіргі ғылым жерді тозудан қорғаудың тиімді әдістері мен әдістерін әзірледі; мысалы, соңғы жылдары жерге орналастыру мәселелеріне ландшафтық-экологиялық көзқарасқа негізделген жерге орналастырудың жаңа бағыты әзірленді. Сондықтан, зерттеудің мақсаты – материалдарды пайдалана отырып, жерді ұтымды пайдалану әдістерін зерделеу және талдау, сонымен қатар біздің елімізде жердің тозуы 90 пайызды құрайтынын ескере отырып, жерді тиімді пайдалану әдістерін жетілдіру бойынша ұсыныстар әзірлеу, қателеспеймін. Топырақтың деградациясы табиғи жолмен жүруі мүмкін болғанымен, оған адам әрекеті де қатты әсер етеді. Сонымен қатар, климаттың өзгеруі мен адам әрекеті топырақтың деградациясын тездетеді. Топырақ эрозиясының факторлары мен себептері: жаңбыр, ағын су, су тасқыны, жел эрозиясы – мұның бәрі топырақтың сапасын нашарлатады.
Article Details
##submission.citations##
Restoration of damaged areas / P. N. Grishin, N. A. Mosienko and others. Saratov: MGAU publishing house, 2011. 236 p. https://www.researchgate.net/publication/281308166_Restoration_of_Damaged_Ecosystem_Services_on_Wetlands_in_Northern_Part_of_the_Volga-Akhtuba_Floodplain_Russia
Protective afforestation / Ed. E. S. Pavlov. Agropromizdat, 2012. 263 p. https://www.researchgate.net/publication/351015523_LANDSAFTNO-GEOGRAFICESKIJ_PODHOD_K_OCENKE_SOSTOANIA_NASAZDENIJ_V_BALKE_OTRADNOJ
Guidelines for the design and cultivation of protective forest plantations on the lands of agricultural enterprises. M.: Kolos, 2011. 46 p. https://www.mdpi.com/1999-4907/14/10/1955
Guidelines for the design and cultivation of protective forest plantations on the lands of agricultural enterprises. M.: Kolos, 2011 335 p. https://www.researchgate.net/publication/365369362_AGRICULTURAL_LAND_PROTECTION_AS_A_BASIS_OF_SUSTAINABLE_LAND_MANAGEMENT_IN_THE_DRY_STEPPES_OF_ALTAI_KRAI (in Russ.).
Forest reclamation with the basics of forestry. M.: Ear, 2012. 333 p. https://www.mdpi.com/1999-4907/12/7/845
Kolpakov V. V., Sukharev I. P. Agricultural reclamations/ Textbook for universities. M.: Kolos, 2012. 328 p. https://www.google.com/search?q=V.V.+Kolpakov%2C+universities.+-+M.%3A+Kolos%2C+2012 (in Russ.).
Land reclamation and restoration workshop. Uch. allowance / N. S. Yerkhov, L. P. Kozochkina, T. Orderly. M: GUZ, 2010. https://www.google.com/search?q=Land.+Orderly.+-+M.+GUZ%2C+2010. (in Russ.).
Cheremisinov Yu., Revenkov A. I., Burlakov S. P. Restoration of damaged areas. Fly. allowance. M., 2010. 80 p. https://www.google.com/search?q=A.+Cheremisinov+Yu.storation-M.%3A+2010 (in Russ.).
Chernysheva A. P. Workshop on forestry and protective forestry. M.: Kolos, 2011. 152p. https://www.google.com/search?q=Chernysheva+A.P.+Workshop+on+forestry+and+protective+forestry.+M.%3B+Kolos%2C+2011 (in Russ.).
Oldroyd D., Grape, R. (2008). Contributions to the history of geomorphology and Quaternary geology: an introduction:1–17 https://www.lyellcollection.org/doi/full/10.1144/sp301.1
Kleman J., Borgström I., Skelton A., Hall A. (2016). Landscape evolution and landform inheritance in tectonically active regions: the case of the Southwestern Peloponnese, Greece. Zeitschrift Für Geomorphologie 60:171–193 https://www.research.ed.ac.uk/en/publications/landscape-evolution-and-landform-inheritance-in-tectonically-acti
Castelltort S., Whittaker A., Vergés J. (2015). Tectonics, sedimentation and surface processes: from the erosional engine to basin deposition. Earth Surface Processes and Landforms 40:1839–1846 https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/esp.3769
Zhang J., Yin A., Liu W., Ding L., Xu X. (2016). First geomorphological and sedimentological evidence for the combined tectonic and climate control on Quaternary Yarlung river diversion in the eastern Himalaya. Lithosphere 8: 293–316 https://www.google.com/search?q=13.+Zhang+JY%2C+Yin+A%2C+Liu+WC%2C+Ding+L%2C+Xu+XM+(2016)
Marshall J., Roering J., Gavin D., Granger D. (2017). Late Quaternary climatic controls on erosion rates and geomorphic processes in western Oregon, USA. GSA Bulletin 129:715–731 https://www.google.com/searchMarshall+JA+Gavin+DG%2C+Granger+DE+(2017)
Szabó J., Dávid L., Lóczy D. (2010). Anthropogenic geomorphology: a guide to man- made landforms. Springer Science & Business Media, Netherland https://www.researchgate.net/publication/272403864_Anthropogenic_Geomorphology
Ellis E., Fuller D., Kaplan J., Lutters W. (2013). Dating the Anthropocene: towards an empirical global history of human transformation of the terrestrial biosphere. Elementa: Science of the Anthropocene 1, p.000018, DOI: 10.12952/journal.elementa.000018 https://folia.unifr.ch/global/documents/182542
Tarolli P., Sofia G. (2016). Human topographic signatures and derived geomorphic processes across landscapes. Geomorphology 255:140–161 https://www.researchgate.net/publication/290390408_Human_topographic_signatures_and_derived_geomorphic_processes_across_landscapes
Tarolli P. (2020). Humans and the Earth's surface. Earth Surface Processes and Landforms 41 (15):2301-2304 https://anthroecology.org/wp-content/uploads/2020/09/tarolli_2019.pdf
Brown A. G., Tooth S., Bullard J. E., Thomas D., Chiverrell R., Plater A. J., Murton J., Thorndycraft V. R., Tarolli P., Rose J., Wainwright J., Downs P., Aalto R. (2016). The geomorphology of the Anthropocene: emergence, status and implications. Earth Surface Processes and Landforms 42:71–90 https://durham-repository.worktribe.com/output/1407940
Penna D., Borga M., Aronica G. T., Brigandì G., Tarolli P. (2014). The influence of grid resolution on the prediction of natural and road-related shallow landslides. Hydrology and Earth System Sciences 18 (6):2127-2139 https://hess.copernicus.org/articles/18/2127/2014/
Ramos-Scharrón C. E. (2018). Land disturbance effects of roads in runoff and sediment production on dry-tropical settings. Geoderma 310:107-119 https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0016706117300411
Hromyh V. V., Hromyh O. V. Cifrovye modeli rel'efa: uchebnoe posobie. Tomsk, 2007. https://vital.lib.tsu.ru/vital/access/manager/Repository/vtls:000244031 (in Russ.).
Molzhigitova D. K., Turganaliev S. R., Usenova A. N., Izbasar Z.G., Bisengalieva L. V. Assessment of land use by small farms in fruit and vegetable growing / Izdenister, netizheler - Research, results No. 1.2021 (89) IP. 149-156. https://www.researchgate.net/scientific-contributions/DK-Molzigitova-2203982131 (in Kaz.).
Ospanbaev Zh., Doszhanova A. S., Abdrazakov E., Kozhageldy E. Features of the formation of productivity of legendary crops under drip irrigation. / Research, results - Research, results No. 1.2021 (89) P. 283-292. https://www.researchgate.net/scientific-contributions/DK-Molzigitova-2203982131 (in Kaz.).